cyberbezpieczeństwo
Przekazujemy Państwu informacje pozwalające na zrozumienie zagrożeń występujących w cyberprzestrzeni oraz porady jak skuteczne stosować sposoby zabezpieczenia się przed tymi zagrożeniami.
Cyberbezpieczeństwo to „odporność systemów informacyjnych na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług oferowanych przez te systemy” (art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1369)).
Do najpopularniejszych zagrożeń w cyberprzestrzeni należą:
- ataki z użyciem szkodliwego oprogramowania (malware, wirusy, robaki, itp. – szczegóły można znaleźć pod adresem :https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/zagr-techniczne),
- kradzieże tożsamości (więcej informacji można znaleźć pod adresem : https://uodo.gov.pl/pl/138/1222 , https://www.gov.pl/web/gov/zglos-nieuprawnione-wykorzystanie-swoich-danych-osobowych-kradziez-tozsamosci--uniewaznij-dowod
- kradzieże (wyłudzenia), fałszowanie bądź niszczenie danych,
- blokowanie dostępu do usług,
- spam (niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne),
- ataki socjotechniczne (np. phishing, czyli wyłudzanie poufnych informacji (np.. danych do logowania) poprzez podszywanie się pod instytucję lub osobę godną zaufania, np. urzędy, banki, portale społecznościowe, znajomych);
UWAŻAJ NA OSZUSTÓW
Miejmy świadomość, że obecna sytuacja geopolityczna to czas zwiększonej aktywności cyberoszustów. Pamiętaj, żeby zachować czujność i stosować się do zasad bezpieczeństwa, zarówno podczas korzystania z bankowości elektronicznej, jak i wykonywania zakupów w Internecie.
- Nie podawaj nikomu swoich danych do bankowości internetowej, nawet jeśli osoba, z którą rozmawiasz przedstawia się jako pracownik banku.
- Nie klikaj w linki w SMS-ach i mailach informujących o rzekomych niedopłatach za rachunki, przesyłki kurierskie czy podatki.
- Czytaj na bieżąco komunikaty bezpieczeństwa.
- Z rozwagą i należytą ostrożnością podchodź do informacji rozprzestrzenianych przez media społecznościowe. Zanim w coś uwierzysz, sprawdź, czy źródło informacji jest wiarygodne.
Niektóre sposoby zabezpieczenia się przed zagrożeniami:
- Używaj tylko silnych, indywidualnych dla każdego systemu haseł i nie udostępniaj ich nikomu.
- Zainstaluj i używaj komercyjne oprogramowanie antywirusowe, stosuj ochronę w czasie rzeczywistym.
- Aktualizuj oprogramowanie antywirusowe oraz bazy danych wirusów (program powinien robić to automatycznie).
- Aktualizuj system operacyjny i aplikacje .
- Nie otwieraj plików nieznanego pochodzenia.
- Nie korzystaj ze stron internetowych (zwłaszcza ze stron banków, poczty elektronicznej czy portali społecznościowych), które nie mają ważnego certyfikatu, chyba, że masz stuprocentową pewność z innego źródła, że strona taka jest bezpieczna.
- Regularnie skanuj komputer i sprawdzaj procesy sieciowe – jeśli się na tym nie znasz poproś o sprawdzenie kogoś, kto się zna. Czasami złośliwe oprogramowanie nawiązujące własne połączenia z Internetem, wysyłające twoje hasła i inne prywatne dane do sieci może się zainstalować na komputerze mimo dobrej ochrony – należy je wykryć i zlikwidować.
- Sprawdzaj pliki pobrane z Internetu za pomocą programu antywirusowego.
- Unikaj odwiedzania stron, które oferują wyjątkowe atrakcje (darmowe filmiki, muzykę, łatwy zarobek, ) – często na takich stronach znajdują się ukryte wirusy, trojany i inne zagrożenia.
- Nie zostawiaj danych osobowych w niesprawdzonych serwisach i na stronach, jeżeli nie masz absolutnej pewności, że nie są one widoczne dla osób trzecich.
- Nie wysyłaj w e-mailach żadnych poufnych danych (np. danych osobowych, logowania, karty kredytowej) w formie otwartego tekstu – powinny być zabezpieczone hasłem i zaszyfrowane – hasło przekazuj w sposób bezpieczny, tj. innym kanałem niż dane.
- Pamiętaj o uruchomieniu firewalla.
- Wykonuj kopie zapasowe ważnych danych, najlepiej na zewnętrznym nosniku i przechowuj w bezpiecznym miejscu,
- Pamiętaj, że żaden bank czy Urząd nie wysyła e-maili do swoich klientów z prośbą o podanie hasła lub loginu w celu ich weryfikacji.
- Zwracaj uwagę na komunikaty pojawiające się na ekranie i nigdy nie ignoruj ostrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa.
Więcej wskazówek na temat zabezpieczenia danych można znaleźć pod linkami:
Jeżeli chcesz anonimowo i łatwo zgłosić nielegalne i szkodliwe treści, na które natknąłeś się w sieci możesz zrobić to za pomocą
strony : https://dyzurnet.pl/zglos-nielegalne-tresci
Zrozumienie zagrożeń cyberbezpieczeństwa i stosowanie sposobów zabezpieczania się przed zagrożeniami to wiedza niezbędna każdemu użytkownikowi komputera, smartfona czy też portali internetowych.
Warto również zapoznać się z informacjami i poradnikami zamieszczonymi na stronach:
- https://stojpomyslpolacz.pl/
- https://cert.pl/
- https://akademia.nask.pl/
- https://www.saferinternet.pl/
- https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/aktualnosci
Rekomendacje dla obywateli
- Zapoznaj się z poradnikiem dotyczącym bezpieczeństwa skrzynek pocztowych i kont w mediach społecznościowych oraz zastosuj się do jego rekomendacji.
- Bądź wyczulony na sensacyjne informacje, w szczególności zachęcające do natychmiastowego podjęcia jakiegoś działania. Weryfikuj informacje w kilku źródłach. Upewnij się, że informacja jest prawdziwa przed podaniem jej dalej w mediach społecznościowych. Jeśli masz jakieś wątpliwości, wstrzymaj się.
- Uważaj na wszelkie linki w wiadomościach mailowych i SMS-ach, zwłaszcza te sugerujące podjęcie jakiegoś działania, np. konieczność zmiany hasła, albo podejrzaną aktywność na koncie. Obserwowaliśmy w przeszłości tego typu celowane ataki na prywatne konta, gdzie celem było zdobycie informacji zawodowych.
- Upewnij się, że posiadasz kopię zapasową wszystkich ważnych dla siebie plików i potrafisz je przywrócić w przypadku takiej potrzeby.
- Zgłaszaj każdą podejrzaną aktywność przez formularz na stronie incydent.cert.pl lub mailem na cert@cert.pl. Podejrzane SMS-y prześlij bezpośrednio na numer 799 448 084. Rekomendujemy zapisanie go w kontaktach.
Materiały
- Ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (pdf, 1,28 MB)
- Najczęściej zgłaszane incydenty do CERT Polska w latach 2017-2020 (pdf, 1,15 MB)
- Przykłady zagrożeń (pdf, 1,40 MB)
- Poradnik dotyczący bezpieczeństwa skrzynek pocztowych i kont w mediach społecznościowych (pdf, 418 KB)
